[PHP]runkit7_method_rename関数を完全解説!メソッド名を変更する方法

PHP

こんにちは!今回は、PHPのrunkit7拡張機能で提供されるrunkit7_method_rename()関数について詳しく解説していきます。既存のクラスメソッドの名前を実行時に変更できる、ユニークな関数です!

runkit7_method_rename関数とは?

runkit7_method_rename()関数は、既存のクラスメソッドの名前を実行時に変更することができる関数です。

メソッドの実装はそのままに、呼び出し名だけを変更できます。リファクタリングや互換性の維持、命名規則の統一などに活用できます!

基本的な構文

runkit7_method_rename(
    string $classname,
    string $source_method,
    string $target_method
): bool
  • $classname: メソッド名を変更するクラス名
  • $source_method: 現在のメソッド名(変更元)
  • $target_method: 新しいメソッド名(変更先)
  • 戻り値: 成功時にtrue、失敗時にfalse

前提条件

runkit7拡張機能のインストール

pecl install runkit7

php.iniに以下を追加:

extension=runkit7.so
runkit.internal_override=1

インストール確認:

<?php
if (function_exists('runkit7_method_rename')) {
    echo "runkit7が利用可能です!";
} else {
    echo "runkit7がインストールされていません";
}
?>

基本的な使用例

シンプルなメソッド名の変更

class User {
    private $name;
    
    public function __construct($name) {
        $this->name = $name;
    }
    
    public function old_get_name() {
        return $this->name;
    }
}

$user = new User('田中太郎');
echo $user->old_get_name() . "\n"; // 出力: 田中太郎

// メソッド名を変更
runkit7_method_rename('User', 'old_get_name', 'getName');

// 旧名では呼び出せなくなる
// echo $user->old_get_name(); // Fatal error

// 新しい名前で呼び出し可能
echo $user->getName() . "\n"; // 出力: 田中太郎

// 確認
var_dump(method_exists('User', 'old_get_name')); // bool(false)
var_dump(method_exists('User', 'getName'));      // bool(true)

複数のメソッド名を変更

class Calculator {
    public function calculate_sum($a, $b) {
        return $a + $b;
    }
    
    public function calculate_product($a, $b) {
        return $a * $b;
    }
    
    public function calculate_difference($a, $b) {
        return $a - $b;
    }
}

$calc = new Calculator();
echo $calc->calculate_sum(5, 3) . "\n"; // 出力: 8

// より簡潔な名前に変更
runkit7_method_rename('Calculator', 'calculate_sum', 'add');
runkit7_method_rename('Calculator', 'calculate_product', 'multiply');
runkit7_method_rename('Calculator', 'calculate_difference', 'subtract');

// 新しい名前で使用
echo $calc->add(10, 5) . "\n";      // 出力: 15
echo $calc->multiply(10, 5) . "\n"; // 出力: 50
echo $calc->subtract(10, 5) . "\n"; // 出力: 5

実践的な使用例

例1: レガシーコードのリファクタリング

// 古い命名規則のクラス
class legacy_user_manager {
    private $users = [];
    
    public function get_user_data($userId) {
        return $this->users[$userId] ?? null;
    }
    
    public function set_user_data($userId, $data) {
        $this->users[$userId] = $data;
        return true;
    }
    
    public function delete_user_data($userId) {
        unset($this->users[$userId]);
        return true;
    }
    
    public function check_user_exists($userId) {
        return isset($this->users[$userId]);
    }
}

class RefactoringTool {
    public static function modernizeNaming($className) {
        $mappings = [
            // スネークケース → キャメルケース
            'get_user_data' => 'getUserData',
            'set_user_data' => 'setUserData',
            'delete_user_data' => 'deleteUserData',
            'check_user_exists' => 'userExists'
        ];
        
        echo "クラス '{$className}' の命名を現代化中...\n";
        
        foreach ($mappings as $oldName => $newName) {
            if (method_exists($className, $oldName)) {
                runkit7_method_rename($className, $oldName, $newName);
                echo "  {$oldName} → {$newName}\n";
            }
        }
        
        echo "命名の現代化完了\n";
    }
    
    public static function createBackwardCompatibility($className, $mappings) {
        echo "後方互換性レイヤーを作成中...\n";
        
        foreach ($mappings as $oldName => $newName) {
            if (method_exists($className, $newName)) {
                // 旧名でも呼び出せるようにエイリアスを作成
                runkit7_method_copy($className, $oldName, $className, $newName);
                echo "  エイリアス作成: {$oldName} → {$newName}\n";
            }
        }
        
        echo "後方互換性レイヤーの作成完了\n";
    }
}

// 使用例
$manager = new legacy_user_manager();

// 旧名で使用
$manager->set_user_data(1, ['name' => '田中']);
echo "ユーザー存在チェック: " . ($manager->check_user_exists(1) ? 'はい' : 'いいえ') . "\n";

echo "\n";
// 命名を現代化
RefactoringTool::modernizeNaming('legacy_user_manager');

echo "\n";
// 新しい名前で使用
$manager->setUserData(2, ['name' => '佐藤']);
var_dump($manager->getUserData(1));
echo "ユーザー存在チェック: " . ($manager->userExists(2) ? 'はい' : 'いいえ') . "\n";

echo "\n";
// 後方互換性のためのエイリアスを作成
$mappings = [
    'get_user_data' => 'getUserData',
    'set_user_data' => 'setUserData',
    'check_user_exists' => 'userExists'
];
RefactoringTool::createBackwardCompatibility('legacy_user_manager', $mappings);

echo "\n";
// 旧名でも新名でも使用可能
$manager->set_user_data(3, ['name' => '鈴木']); // 旧名
$manager->setUserData(4, ['name' => '高橋']);   // 新名
print_r($manager->get_user_data(3)); // 旧名
print_r($manager->getUserData(4));   // 新名

例2: 国際化対応のメソッド名変更

class ProductCatalog {
    private $products = [];
    
    public function 商品を追加($id, $name, $price) {
        $this->products[$id] = ['name' => $name, 'price' => $price];
        return true;
    }
    
    public function 商品を取得($id) {
        return $this->products[$id] ?? null;
    }
    
    public function 商品一覧を取得() {
        return $this->products;
    }
}

class LocalizationManager {
    private static $currentLanguage = 'ja';
    
    public static function switchLanguage($className, $language) {
        if (self::$currentLanguage === $language) {
            echo "既に言語 '{$language}' が設定されています\n";
            return;
        }
        
        echo "言語を '{$language}' に切り替え中...\n";
        
        if ($language === 'en') {
            self::switchToEnglish($className);
        } elseif ($language === 'ja') {
            self::switchToJapanese($className);
        }
        
        self::$currentLanguage = $language;
        echo "言語切り替え完了\n";
    }
    
    private static function switchToEnglish($className) {
        $mappings = [
            '商品を追加' => 'addProduct',
            '商品を取得' => 'getProduct',
            '商品一覧を取得' => 'getAllProducts'
        ];
        
        foreach ($mappings as $ja => $en) {
            if (method_exists($className, $ja)) {
                runkit7_method_rename($className, $ja, $en);
                echo "  {$ja} → {$en}\n";
            }
        }
    }
    
    private static function switchToJapanese($className) {
        $mappings = [
            'addProduct' => '商品を追加',
            'getProduct' => '商品を取得',
            'getAllProducts' => '商品一覧を取得'
        ];
        
        foreach ($mappings as $en => $ja) {
            if (method_exists($className, $en)) {
                runkit7_method_rename($className, $en, $ja);
                echo "  {$en} → {$ja}\n";
            }
        }
    }
}

// 使用例
$catalog = new ProductCatalog();

echo "=== 日本語モード ===\n";
$catalog->商品を追加(1, 'ノートパソコン', 100000);
$catalog->商品を追加(2, 'マウス', 2000);
print_r($catalog->商品を取得(1));

echo "\n";
LocalizationManager::switchLanguage('ProductCatalog', 'en');

echo "\n=== English Mode ===\n";
$catalog->addProduct(3, 'Keyboard', 5000);
print_r($catalog->getProduct(2));
print_r($catalog->getAllProducts());

echo "\n";
LocalizationManager::switchLanguage('ProductCatalog', 'ja');

echo "\n=== 日本語モードに戻す ===\n";
print_r($catalog->商品一覧を取得());

例3: バージョン管理とロールバック

class DataService {
    private $data = [];
    
    public function fetch($id) {
        return $this->data[$id] ?? null;
    }
    
    public function store($id, $value) {
        $this->data[$id] = $value;
        return true;
    }
}

class MethodVersionControl {
    private $history = [];
    private $currentVersion = '1.0';
    
    public function upgrade($className, $fromVersion, $toVersion) {
        echo "バージョン {$fromVersion} から {$toVersion} にアップグレード中...\n";
        
        $this->history[] = [
            'class' => $className,
            'from_version' => $fromVersion,
            'to_version' => $toVersion,
            'timestamp' => date('Y-m-d H:i:s'),
            'changes' => []
        ];
        
        $historyIndex = count($this->history) - 1;
        
        if ($toVersion === '2.0') {
            // v2.0: より明確な名前に変更
            $this->renameAndRecord($className, 'fetch', 'getData', $historyIndex);
            $this->renameAndRecord($className, 'store', 'setData', $historyIndex);
        } elseif ($toVersion === '3.0') {
            // v3.0: RESTful風の名前に変更
            $this->renameAndRecord($className, 'getData', 'get', $historyIndex);
            $this->renameAndRecord($className, 'setData', 'put', $historyIndex);
        }
        
        $this->currentVersion = $toVersion;
        echo "アップグレード完了: バージョン {$toVersion}\n";
    }
    
    private function renameAndRecord($className, $oldName, $newName, $historyIndex) {
        if (method_exists($className, $oldName)) {
            runkit7_method_rename($className, $oldName, $newName);
            
            $this->history[$historyIndex]['changes'][] = [
                'old_name' => $oldName,
                'new_name' => $newName
            ];
            
            echo "  {$oldName} → {$newName}\n";
        }
    }
    
    public function rollback($className, $targetVersion) {
        echo "バージョン {$targetVersion} にロールバック中...\n";
        
        // 履歴を逆順に処理
        for ($i = count($this->history) - 1; $i >= 0; $i--) {
            $entry = $this->history[$i];
            
            if ($entry['to_version'] === $targetVersion) {
                break;
            }
            
            // 変更を逆順に適用
            foreach (array_reverse($entry['changes']) as $change) {
                if (method_exists($className, $change['new_name'])) {
                    runkit7_method_rename(
                        $className,
                        $change['new_name'],
                        $change['old_name']
                    );
                    echo "  {$change['new_name']} → {$change['old_name']}\n";
                }
            }
        }
        
        $this->currentVersion = $targetVersion;
        echo "ロールバック完了: バージョン {$targetVersion}\n";
    }
    
    public function showHistory() {
        echo "\n=== バージョン履歴 ===\n";
        echo "現在のバージョン: {$this->currentVersion}\n\n";
        
        foreach ($this->history as $entry) {
            echo "[{$entry['timestamp']}] {$entry['from_version']} → {$entry['to_version']}\n";
            foreach ($entry['changes'] as $change) {
                echo "  - {$change['old_name']} → {$change['new_name']}\n";
            }
        }
    }
}

// 使用例
$service = new DataService();
$vcs = new MethodVersionControl();

echo "=== バージョン 1.0 ===\n";
$service->store(1, 'データ1');
print_r($service->fetch(1));

echo "\n";
$vcs->upgrade('DataService', '1.0', '2.0');

echo "\n=== バージョン 2.0 ===\n";
$service->setData(2, 'データ2');
print_r($service->getData(2));

echo "\n";
$vcs->upgrade('DataService', '2.0', '3.0');

echo "\n=== バージョン 3.0 ===\n";
$service->put(3, 'データ3');
print_r($service->get(3));

$vcs->showHistory();

echo "\n";
$vcs->rollback('DataService', '1.0');

echo "\n=== バージョン 1.0 にロールバック ===\n";
$service->store(4, 'データ4');
print_r($service->fetch(4));

例4: 命名規則の統一

class MixedNamingClass {
    // 様々な命名規則が混在
    public function getUserInfo($id) {
        return ['id' => $id, 'name' => 'User ' . $id];
    }
    
    public function get_product_list() {
        return ['Product1', 'Product2'];
    }
    
    public function FetchOrderDetails($orderId) {
        return ['order_id' => $orderId, 'status' => 'pending'];
    }
    
    public function delete_item($itemId) {
        return "Item {$itemId} deleted";
    }
}

class NamingStandardizer {
    public static function standardize($className, $convention = 'camelCase') {
        echo "クラス '{$className}' を {$convention} 規則に統一中...\n";
        
        $methods = get_class_methods($className);
        
        foreach ($methods as $method) {
            $newName = self::convertName($method, $convention);
            
            if ($newName !== $method) {
                runkit7_method_rename($className, $method, $newName);
                echo "  {$method} → {$newName}\n";
            }
        }
        
        echo "命名規則の統一完了\n";
    }
    
    private static function convertName($name, $convention) {
        switch ($convention) {
            case 'camelCase':
                return self::toCamelCase($name);
            case 'snake_case':
                return self::toSnakeCase($name);
            case 'PascalCase':
                return self::toPascalCase($name);
            default:
                return $name;
        }
    }
    
    private static function toCamelCase($name) {
        // スネークケースまたはPascalCaseをキャメルケースに変換
        $name = str_replace('_', ' ', $name);
        $name = ucwords($name);
        $name = str_replace(' ', '', $name);
        return lcfirst($name);
    }
    
    private static function toSnakeCase($name) {
        // キャメルケースまたはPascalCaseをスネークケースに変換
        $name = preg_replace('/([a-z])([A-Z])/', '$1_$2', $name);
        return strtolower($name);
    }
    
    private static function toPascalCase($name) {
        // スネークケースまたはキャメルケースをPascalCaseに変換
        $name = str_replace('_', ' ', $name);
        $name = ucwords($name);
        return str_replace(' ', '', $name);
    }
}

// 使用例
$obj = new MixedNamingClass();

echo "=== 変更前(混在した命名規則) ===\n";
echo "getUserInfo: ";
print_r($obj->getUserInfo(1));
echo "get_product_list: ";
print_r($obj->get_product_list());

echo "\n";
NamingStandardizer::standardize('MixedNamingClass', 'camelCase');

echo "\n=== 変更後(camelCase統一) ===\n";
echo "getUserInfo: ";
print_r($obj->getUserInfo(1));
echo "getProductList: ";
print_r($obj->getProductList());
echo "fetchOrderDetails: ";
print_r($obj->fetchOrderDetails(100));
echo "deleteItem: " . $obj->deleteItem(5) . "\n";

echo "\n";
NamingStandardizer::standardize('MixedNamingClass', 'snake_case');

echo "\n=== snake_caseに変更 ===\n";
echo "get_user_info: ";
print_r($obj->get_user_info(2));
echo "fetch_order_details: ";
print_r($obj->fetch_order_details(200));

例5: メソッド名の段階的な移行

class ApiClient {
    public function oldApiCall($endpoint) {
        return "旧API呼び出し: {$endpoint}";
    }
    
    public function legacyAuthenticate($credentials) {
        return "旧認証方式";
    }
}

class MigrationManager {
    private $deprecationWarnings = [];
    
    public function migrateMethod($className, $oldName, $newName, $deprecationMessage = null) {
        echo "メソッド移行: {$className}::{$oldName} → {$newName}\n";
        
        // 旧メソッドをバックアップ
        $backupName = "{$oldName}_deprecated";
        runkit7_method_copy($className, $backupName, $className, $oldName);
        
        // 新しい名前にリネーム
        runkit7_method_rename($className, $oldName, $newName);
        
        // 非推奨警告を出す旧名のエイリアスを作成
        $deprecationCode = $deprecationMessage 
            ? "trigger_error('{$deprecationMessage}', E_USER_DEPRECATED);"
            : "trigger_error('{$oldName}()は非推奨です。{$newName}()を使用してください。', E_USER_DEPRECATED);";
        
        runkit7_method_add(
            $className,
            $oldName,
            '...$args',
            "{$deprecationCode} return call_user_func_array([\$this, '{$newName}'], \$args);"
        );
        
        $this->deprecationWarnings[$className][$oldName] = $newName;
        
        echo "  移行完了: 旧名 '{$oldName}' は非推奨警告付きで利用可能\n";
    }
    
    public function removeDeprecated($className, $methodName) {
        if (isset($this->deprecationWarnings[$className][$methodName])) {
            runkit7_method_remove($className, $methodName);
            
            $backupName = "{$methodName}_deprecated";
            if (method_exists($className, $backupName)) {
                runkit7_method_remove($className, $backupName);
            }
            
            unset($this->deprecationWarnings[$className][$methodName]);
            
            echo "非推奨メソッド '{$methodName}' を完全に削除しました\n";
        }
    }
    
    public function showDeprecations() {
        echo "\n=== 非推奨メソッド一覧 ===\n";
        foreach ($this->deprecationWarnings as $className => $methods) {
            echo "{$className}:\n";
            foreach ($methods as $oldName => $newName) {
                echo "  {$oldName} → {$newName} (非推奨)\n";
            }
        }
    }
}

// 使用例
$api = new ApiClient();
$migrator = new MigrationManager();

echo "=== 移行前 ===\n";
echo $api->oldApiCall('/users') . "\n";

echo "\n";
$migrator->migrateMethod(
    'ApiClient',
    'oldApiCall',
    'call',
    'oldApiCall()は非推奨です。call()メソッドを使用してください。'
);

$migrator->migrateMethod(
    'ApiClient',
    'legacyAuthenticate',
    'authenticate'
);

echo "\n=== 移行後 ===\n";
// 新しい名前で呼び出し(警告なし)
echo $api->call('/products') . "\n";

// 旧名で呼び出し(非推奨警告が出る)
echo "\n旧名で呼び出し:\n";
echo $api->oldApiCall('/orders') . "\n"; // 非推奨警告が表示される

$migrator->showDeprecations();

echo "\n";
// 十分な移行期間後、非推奨メソッドを削除
$migrator->removeDeprecated('ApiClient', 'oldApiCall');

例6: テスト環境でのメソッド名の一時変更

class PaymentGateway {
    public function charge($amount) {
        // 実際の課金処理
        return "課金完了: {$amount}円";
    }
    
    public function refund($transactionId) {
        // 実際の返金処理
        return "返金完了: {$transactionId}";
    }
}

class TestEnvironment {
    private $renamedMethods = [];
    
    public function setUp() {
        echo "テスト環境をセットアップ中...\n";
        
        // 本番メソッドを安全な名前に変更
        $this->safeRename('PaymentGateway', 'charge', 'charge_production');
        $this->safeRename('PaymentGateway', 'refund', 'refund_production');
        
        // テスト用のモックメソッドを作成
        runkit7_method_add(
            'PaymentGateway',
            'charge',
            '$amount',
            'echo "[TEST] 課金をシミュレート: {$amount}円\n"; return "[TEST] 課金完了";'
        );
        
        runkit7_method_add(
            'PaymentGateway',
            'refund',
            '$transactionId',
            'echo "[TEST] 返金をシミュレート: {$transactionId}\n"; return "[TEST] 返金完了";'
        );
        
        echo "テスト環境のセットアップ完了\n";
    }
    
    private function safeRename($className, $oldName, $newName) {
        if (method_exists($className, $oldName)) {
            runkit7_method_rename($className, $oldName, $newName);
            
            $this->renamedMethods[$className][$newName] = $oldName;
            
            echo "  {$oldName} → {$newName}\n";
        }
    }
    
    public function tearDown() {
        echo "\nテスト環境をクリーンアップ中...\n";
        
        // テスト用メソッドを削除
        if (method_exists('PaymentGateway', 'charge')) {
            runkit7_method_remove('PaymentGateway', 'charge');
        }
        
        if (method_exists('PaymentGateway', 'refund')) {
            runkit7_method_remove('PaymentGateway', 'refund');
        }
        
        // 本番メソッドを元の名前に戻す
        foreach ($this->renamedMethods as $className => $methods) {
            foreach ($methods as $currentName => $originalName) {
                if (method_exists($className, $currentName)) {
                    runkit7_method_rename($className, $currentName, $originalName);
                    echo "  {$currentName} → {$originalName}\n";
                }
            }
        }
        
        $this->renamedMethods = [];
        
        echo "テスト環境のクリーンアップ完了\n";
    }
}

// 使用例
$gateway = new PaymentGateway();
$testEnv = new TestEnvironment();

echo "=== 本番環境 ===\n";
// echo $gateway->charge(10000) . "\n"; // 本番環境では実際に課金される

echo "\n";
$testEnv->setUp();

echo "\n=== テスト環境 ===\n";
echo $gateway->charge(10000) . "\n";     // テスト環境ではシミュレート
echo $gateway->refund('TXN12345') . "\n"; // テスト環境ではシミュレート

$testEnv->tearDown();

echo "\n=== 本番環境に復帰 ===\n";
var_dump(method_exists('PaymentGateway', 'charge_production')); // bool(false)
var_dump(method_exists('PaymentGateway', 'charge'));            // bool(true)

例7: エイリアスの動的管理

class DataRepository {
    private $data = [];
    
    public function find($id) {
        return $this->data[$id] ?? null;
    }
    
    public function save($id, $value) {
        $this->data[$id] = $value;
        return true;
    }
}

class MethodAliasManager {
    private $aliases = [];
    
    public function createAlias($className, $originalMethod, $aliasName) {
        if (!method_exists($className, $originalMethod)) {
            echo "エラー: {$className}::{$originalMethod} が存在しません\n";
            return false;
        }
        
        if (method_exists($className, $aliasName)) {
            echo "警告: {$className}::{$aliasName} は既に存在します\n";
            return false;
        }
        
        // エイリアスを作成(コピー)
        runkit7_method_copy($className, $aliasName, $className, $originalMethod);
        
        if (!isset($this->aliases[$className])) {
            $this->aliases[$className] = [];
        }
        
        $this->aliases[$className][$aliasName] = $originalMethod;
        
        echo "エイリアス作成: {$className}::{$aliasName} → {$originalMethod}\n";
        return true;
    }
    
    public function renameOriginal($className, $originalMethod, $newName) {
        if (!method_exists($className, $originalMethod)) {
            echo "エラー: {$className}::{$originalMethod} が存在しません\n";
            return false;
        }
        
        // オリジナルをリネーム
        runkit7_method_rename($className, $originalMethod, $newName);
        
        // エイリアスの参照を更新
        if (isset($this->aliases[$className])) {
            foreach ($this->aliases[$className] as $alias => $original) {
                if ($original === $originalMethod) {
                    $this->aliases[$className][$alias] = $newName;
                }
            }
        }
        
        echo "オリジナルをリネーム: {$originalMethod} → {$newName}\n";
        echo "  エイリアスは引き続き機能します\n";
        
        return true;
    }
    
    public function removeAlias($className, $aliasName) {
        if (!isset($this->aliases[$className][$aliasName])) {
            echo "エラー: {$aliasName} はエイリアスとして登録されていません\n";
            return false;
        }
        
        if (method_exists($className, $aliasName)) {
            runkit7_method_remove($className, $aliasName);
        }
        
        unset($this->aliases[$className][$aliasName]);
        
        echo "エイリアス削除: {$className}::{$aliasName}\n";
        return true;
    }
    
    public function listAliases($className = null) {
        echo "=== メソッドエイリアス一覧 ===\n";
        
        $classes = $className ? [$className] : array_keys($this->aliases);
        
        foreach ($classes as $class) {
            if (!isset($this->aliases[$class])) {
                continue;
            }
            
            echo "{$class}:\n";
            foreach ($this->aliases[$class] as $alias => $original) {
                echo "  {$alias} → {$original}\n";
            }
        }
    }
}

// 使用例
$repo = new DataRepository();
$aliasManager = new MethodAliasManager();

// エイリアスを作成
$aliasManager->createAlias('DataRepository', 'find', 'get');
$aliasManager->createAlias('DataRepository', 'find', 'retrieve');
$aliasManager->createAlias('DataRepository', 'save', 'store');

echo "\n";
$aliasManager->listAliases('DataRepository');

echo "\n=== エイリアス使用 ===\n";
$repo->save(1, 'データ1');
$repo->store(2, 'データ2'); // エイリアス

echo "find: ";
print_r($repo->find(1));
echo "get: ";
print_r($repo->get(1));     // エイリアス
echo "retrieve: ";
print_r($repo->retrieve(2)); // エイリアス

echo "\n";
// オリジナルメソッドをリネーム
$aliasManager->renameOriginal('DataRepository', 'find', 'findById');

echo "\n=== オリジナルリネーム後 ===\n";
$aliasManager->listAliases('DataRepository');

echo "\n";
// エイリアスは引き続き動作
echo "get (エイリアス): ";
print_r($repo->get(1));

// 新しいオリジナル名でも動作
echo "findById (新名): ";
print_r($repo->findById(2));

重要な注意点と制限事項

1. 新しい名前が既に存在する場合

class MyClass {
    public function method1() {
        return "method1";
    }
    
    public function method2() {
        return "method2";
    }
}

// 既存のメソッド名にはリネームできない
$result = runkit7_method_rename('MyClass', 'method1', 'method2');
var_dump($result); // bool(false)

$obj = new MyClass();
echo $obj->method1(); // 出力: method1 (変更されない)
echo $obj->method2(); // 出力: method2 (既存のまま)

2. 存在しないメソッドのリネーム

class TestClass {
    public function existingMethod() {
        return "existing";
    }
}

// 存在しないメソッドをリネームしようとすると失敗
$result = runkit7_method_rename('TestClass', 'nonExistent', 'newName');
var_dump($result); // bool(false)

3. 組み込みクラスのメソッド

// 組み込みクラスのメソッドはリネームできない
$result = runkit7_method_rename('DateTime', 'format', 'formatDate');
var_dump($result); // bool(false)

4. 既存インスタンスへの影響

class Counter {
    private $count = 0;
    
    public function increment() {
        $this->count++;
        return $this->count;
    }
}

$counter = new Counter();
echo $counter->increment() . "\n"; // 出力: 1

// メソッドをリネーム
runkit7_method_rename('Counter', 'increment', 'inc');

// 既存インスタンスでも新しい名前が使われる
echo $counter->inc() . "\n"; // 出力: 2

// 旧名は使えない
// echo $counter->increment(); // Fatal error

5. 継承されたメソッド

class ParentClass {
    public function parentMethod() {
        return "parent";
    }
}

class ChildClass extends ParentClass {
    public function childMethod() {
        return "child";
    }
}

$child = new ChildClass();
echo $child->parentMethod() . "\n"; // 出力: parent

// 親クラスのメソッドをリネーム
runkit7_method_rename('ParentClass', 'parentMethod', 'renamedParentMethod');

// 子クラスでも新しい名前で呼び出す必要がある
echo $child->renamedParentMethod() . "\n"; // 出力: parent
// echo $child->parentMethod(); // Fatal error

エラーハンドリングとベストプラクティス

安全なリネーム関数

function safeRenameMethod($className, $oldName, $newName) {
    // クラスの存在確認
    if (!class_exists($className)) {
        echo "エラー: クラス {$className} が存在しません\n";
        return false;
    }
    
    // 元のメソッドの存在確認
    if (!method_exists($className, $oldName)) {
        echo "エラー: メソッド {$className}::{$oldName} が存在しません\n";
        return false;
    }
    
    // 新しい名前が既に使用されていないか確認
    if (method_exists($className, $newName)) {
        echo "エラー: メソッド名 {$newName} は既に使用されています\n";
        return false;
    }
    
    // 組み込みクラスかチェック
    $reflection = new ReflectionClass($className);
    if ($reflection->isInternal()) {
        echo "エラー: {$className} は組み込みクラスです\n";
        return false;
    }
    
    // リネーム実行
    $result = runkit7_method_rename($className, $oldName, $newName);
    
    if ($result) {
        echo "成功: {$className}::{$oldName} を {$newName} にリネームしました\n";
    } else {
        echo "エラー: リネームに失敗しました\n";
    }
    
    return $result;
}

// 使用例
class SampleClass {
    public function oldName() {
        return "test";
    }
    
    public function existing() {
        return "existing";
    }
}

safeRenameMethod('SampleClass', 'oldName', 'newName');      // 成功
safeRenameMethod('SampleClass', 'oldName', 'anotherName');  // エラー: 既に存在しない
safeRenameMethod('SampleClass', 'newName', 'existing');     // エラー: 既に使用されている
safeRenameMethod('NonExistent', 'method', 'newMethod');     // エラー: クラスが存在しない
safeRenameMethod('DateTime', 'format', 'formatDate');       // エラー: 組み込みクラス

リネーム履歴の管理

class MethodRenameTracker {
    private static $history = [];
    
    public static function rename($className, $oldName, $newName) {
        if (!method_exists($className, $oldName)) {
            return false;
        }
        
        if (method_exists($className, $newName)) {
            return false;
        }
        
        // リネーム実行
        $result = runkit7_method_rename($className, $oldName, $newName);
        
        if ($result) {
            self::$history[] = [
                'class' => $className,
                'old_name' => $oldName,
                'new_name' => $newName,
                'timestamp' => date('Y-m-d H:i:s')
            ];
            
            echo "リネーム: {$className}::{$oldName} → {$newName}\n";
        }
        
        return $result;
    }
    
    public static function getHistory() {
        return self::$history;
    }
    
    public static function showHistory() {
        echo "=== リネーム履歴 ===\n";
        foreach (self::$history as $entry) {
            echo "[{$entry['timestamp']}] {$entry['class']}::{$entry['old_name']} → {$entry['new_name']}\n";
        }
    }
    
    public static function findCurrentName($className, $originalName) {
        $currentName = $originalName;
        
        foreach (self::$history as $entry) {
            if ($entry['class'] === $className && $entry['old_name'] === $currentName) {
                $currentName = $entry['new_name'];
            }
        }
        
        return $currentName;
    }
}

// 使用例
class Product {
    public function old_get_price() {
        return 1000;
    }
}

MethodRenameTracker::rename('Product', 'old_get_price', 'getPrice');
MethodRenameTracker::rename('Product', 'getPrice', 'price');

MethodRenameTracker::showHistory();

echo "\n元の名前 'old_get_price' の現在の名前: ";
echo MethodRenameTracker::findCurrentName('Product', 'old_get_price') . "\n";
// 出力: price

パフォーマンスへの影響

// パフォーマンステスト
class PerformanceTest {
    public static function benchmark() {
        // テスト用クラスを作成
        $methodCode = '';
        for ($i = 1; $i <= 100; $i++) {
            $methodCode .= "public function method{$i}() { return {$i}; }\n";
        }
        
        eval("class RenameTestClass { {$methodCode} }");
        
        // リネームの速度測定
        $start = microtime(true);
        
        for ($i = 1; $i <= 100; $i++) {
            runkit7_method_rename('RenameTestClass', "method{$i}", "renamed{$i}");
        }
        
        $time = microtime(true) - $start;
        echo "100個のメソッドをリネーム: {$time}秒\n";
        
        // 実行速度の比較
        $obj = new RenameTestClass();
        
        $start = microtime(true);
        for ($i = 0; $i < 10000; $i++) {
            $obj->renamed1();
        }
        $time1 = microtime(true) - $start;
        
        echo "リネームしたメソッドの実行時間: {$time1}秒 (10,000回)\n";
    }
}

PerformanceTest::benchmark();

より安全な代替手段

実際の開発では、以下の方法を検討することをお勧めします:

1. ラッパーメソッドの作成

class LegacyClass {
    public function old_method_name($x) {
        return $x * 2;
    }
}

// 継承してラッパーを作成
class ModernClass extends LegacyClass {
    public function newMethodName($x) {
        return $this->old_method_name($x);
    }
}

$obj = new ModernClass();
echo $obj->newMethodName(5) . "\n"; // 出力: 10

2. マジックメソッドの使用

class FlexibleNaming {
    private $data = [];
    
    public function getData($id) {
        return $this->data[$id] ?? null;
    }
    
    public function __call($method, $args) {
        // エイリアスのマッピング
        $aliases = [
            'get' => 'getData',
            'fetch' => 'getData',
            'retrieve' => 'getData'
        ];
        
        if (isset($aliases[$method])) {
            return call_user_func_array([$this, $aliases[$method]], $args);
        }
        
        throw new BadMethodCallException("メソッド {$method} は存在しません");
    }
}

$obj = new FlexibleNaming();
// すべて同じメソッドを呼び出す
$obj->getData(1);
$obj->get(1);
$obj->fetch(1);
$obj->retrieve(1);

3. use文でのエイリアス(名前空間)

namespace OldAPI {
    class Client {
        public function old_api_call($endpoint) {
            return "API呼び出し: {$endpoint}";
        }
    }
}

namespace NewAPI {
    use OldAPI\Client as LegacyClient;
    
    class Client extends LegacyClient {
        public function apiCall($endpoint) {
            return $this->old_api_call($endpoint);
        }
    }
}

namespace {
    $client = new NewAPI\Client();
    echo $client->apiCall('/users') . "\n";
}

まとめ

runkit7_method_rename()関数の特徴をまとめると:

できること:

  • 既存のメソッド名を実行時に変更
  • レガシーコードのリファクタリング支援
  • 命名規則の統一
  • 段階的な移行(非推奨警告付き)
  • 多言語対応のメソッド名切り替え

注意点:

  • runkit7拡張機能のインストールが必要
  • 既存の名前にはリネームできない
  • 組み込みクラスのメソッドはリネーム不可
  • 既存インスタンスにも影響する
  • メソッドへの参照は自動更新されない

推奨される使用場面:

  • レガシーコードの段階的移行
  • 命名規則の統一作業
  • 多言語対応システムの実装
  • バージョン管理とロールバック

より良い代替手段:

  • ラッパーメソッドの作成
  • マジックメソッド(__call)の活用
  • 継承とオーバーライド
  • 名前空間のuse文

runkit7_method_rename()は特定の状況では便利ですが、通常のアプリケーション開発ではラッパーメソッドや継承を使った方がシンプルで安全です。メソッド名の変更はコードの予測可能性を損なう可能性があるため、特別な理由がない限り標準的な方法を使うことをお勧めします!

タイトルとURLをコピーしました